භාග ගුණ කිරීම ☆
භාග දෙකක් ගුණ කිරීමේදී ලවය, ලවයෙන්ද, හරය, හරයෙන්ද ගුණ කර පිළිතුර ලබාගත හැක. හැකි සෑම විටම ගුණ කිරීමට පෙර සරල කිරීමට උත්සාහ කරන්න.
\ $\frac{2}{3} \times \frac{4}{5} = \frac{2 \times 4}{3 \times 5} = \frac{8}{15}$
ප්රශ්නය 1: ප්රශ්නය 1: $\frac{3}{4} \times \frac{5}{7}$ හි අගය සොයන්න.
ප්රශ්නය 2: ප්රශ්නය 2: $1\frac{1}{2} \times \frac{2}{3}$ හි අගය කුමක්ද?
ගුණ කිරීමට පෙර සරල කිරීම ☆
හරයත් ලවයත් අතර පොදු සාධක ඇත්නම් ගුණ කිරීමට පෙර ඒවා කපා හැරීමෙන් (Simplify) ගණනය කිරීම පහසු වේ.
නිදසුන 1: $\frac{4}{9} \times \frac{3}{8}$ සුළු කරන්න.
\ $\frac{4 \times 4}{9 \times 3} \times \frac{3 \times 3}{8 \times 4} = \frac{1}{3} \times \frac{1}{2} = \frac{1}{6}$
\ $\frac{4 \times 4}{9 \times 3} \times \frac{3 \times 3}{8 \times 4} = \frac{1}{3} \times \frac{1}{2} = \frac{1}{6}$
ප්රශ්නය 3: ප්රශ්නය 3: $\frac{5}{12} \times \frac{4}{15}$ හි සරලම අගය සොයන්න.
ප්රශ්නය 4: ප්රශ්නය 4: $10 \times \frac{3}{5}$ හි අගය කුමක්ද?
පරස්පරය (Reciprocal) ☆
සංඛ්යාවක ලවය සහ හරය මාරු කළ විට ලැබෙන සංඛ්යාව එහි පරස්පරය වේ. සංඛ්යාවක් එහි පරස්පරයෙන් ගුණ කළ විට ලැබෙන පිළිතුර සෑම විටම $1$ වේ.
$\frac{2}{3}$ හි පරස්පරය $\frac{3}{2}$ වේ.
ප්රශ්නය 5: ප්රශ්නය 5: $5$ හි පරස්පරය කුමක්ද?
පාඩම් සාරාංශය
- භාග ගුණ කිරීමේදී ලවය ලවයෙන්ද හරය හරයෙන්ද ගුණ කරන්න.
- වැඩි කිරීමට පෙර පොදු සාධක බෙදා හැරීමෙන් ගණනය කිරීම පහසු වේ.
- සංඛ්යාව සහ එහි පරස්පරයේ ගුණිතය සෑම විටම 1කි.