තොරතුරු අසමානතාවක් ලෙස ගොඩනැගීම ☆
ප්රායෝගික ගැටලුවක ඇති උපරිම හෝ අවම සීමාවන් හඳුනාගෙන, ඒවා අසමානතා ලකුණු ($>$, $<$, $\ge$, $\le$) භාවිතයෙන් ගණිතමය ප්රකාශනයක් ලෙස ලිවිය හැක.
නිදසුන: වෑන් රථයක යා හැකි උපරිම මගීන් ගණන 15කි. 3 දෙනෙක් සිටින විට තවත් $x$ ගණනක් නැගිය හැක.
අසමානතාව: $x + 3 \le 15$
ප්රශ්නය 1: පාලමකට දරාගත හැකි උපරිම බර ටොන් 10කි. දැනටමත් ටොන් 4ක බරක් ඇති ලොරියකට තවත් ටොන් $x$ බරක් පැටවිය හැක. මෙය නිරූපණය වන අසමානතාව කුමක්ද?
උපරිම සහ අවම අගයන් සෙවීම ☆
ගොඩනඟන ලද අසමානතාව විසඳීමෙන්, ප්රායෝගික ගැටලුවට අදාළ උපරිම හෝ අවම අගය සොයාගත හැක.
නිදසුන: $x + 3 \le 15$ විසඳීම.
$x + 3 - 3 \le 15 - 3 \implies x \le 12$
යා හැකි උපරිම මගීන් ගණන 12කි.
ප්රශ්නය 2: බෑගයකට දැමිය හැකි උපරිම බර 6kg කි. 1kg සීනි පැකට් 2ක් ද, 1kg සහල් පැකට් $x$ ප්රමාණයක් ද බෑගයට දමයි නම් ($x + 2 \le 6$), දැමිය හැකි උපරිම සහල් පැකට් ගණන කීයද?
ප්රශ්නය 3: සකිඳු සතුව රුපියල් 60ක් ඇත. ඔහු රුපියල් 10ක් වටිනා පෑනක් සහ රුපියල් $x$ වටිනා පොතක් මිලදී ගනී. පොතක උපරිම මිල කීයද?
සංකීර්ණ ප්රායෝගික ගැටලු ☆
වයස, මුදල් හෝ දිග සම්බන්ධ සංකීර්ණ ගැටලුවලදී ද අසමානතා ලකුණ ඉතා ප්රවේශමෙන් තෝරාගත යුතුය. 'වැඩි නොවේ' යන්නෙන් $\le$ අදහස් වන අතර, 'අවම වශයෙන්' යන්නෙන් $\ge$ අදහස් වේ.
ප්රශ්නය 4: ගිත්මිගේ වයස අවුරුදු 14කි. ගිත්මි සහ නෙත්මිගේ ($x$) වයස්වල එකතුව අවුරුදු 30ට වැඩි නොවේ. නෙත්මිගේ උපරිම වයස කීයද?
ප්රශ්නය 5: කාමරයක උෂ්ණත්වය ($T$) $25^{\circ}C$ ට වඩා අනිවාර්යයෙන්ම වැඩි විය යුතු නම් එය දැක්වෙන නිවැරදි අසමානතාව කුමක්ද?
පාඩම් සාරාංශය
- ගැටලුවක් ලබා දුන් විට එහි සීමාවන් හඳුනාගෙන එය $>$, $<$, $\ge$, හෝ $\le$ ඇසුරෙන් අසමානතාවක් ලෙස ගොඩනැගිය යුතුය.
- ගොඩනැගූ අසමානතාව සමීකරණයක් මෙන් විසඳීමෙන් ප්රායෝගික ගැටලුවේ උපරිම හෝ අවම පිළිතුර සෙවිය හැක.
- 'වඩා වැඩි නොවේ' යන්න $\le$ ලෙසත්, 'අවම වශයෙන්' යන්න $\ge$ ලෙසත් අර්ථකථනය කෙරේ.