දුර - කාල ප්රස්තාර හැඳින්වීම ☆
චලනය වන වස්තුවක කාලය සමග දුර වෙනස් වීම ප්රස්තාරයකින් දැක්විය හැක. මෙහිදී X-අක්ෂය ඔස්සේ කාලය ද, Y-අක්ෂය ඔස්සේ ගමන් කළ දුර ද නිරූපණය කෙරේ.
X-අක්ෂය = කාලය
Y-අක්ෂය = දුර
ප්රශ්නය 1: දුර - කාල ප්රස්තාරයක Y-අක්ෂයෙන් නිරූපණය වන්නේ කුමක්ද?
අනුක්රමණයෙන් වේගය සෙවීම ☆
දුර-කාල ප්රස්තාරයක අනුක්රමණය (Gradient) මගින් වස්තුව ගමන් කරන වේගය ලබා දෙයි. සරල රේඛාවක අනුක්රමණය නියත බැවින් එය ඒකාකාර වේගයක් නිරූපණය කරයි.
අනුක්රමණය (වේගය) = $\frac{$Y හි වෙනස (දුර)$}{$X හි වෙනස (කාලය)$}$
ප්රශ්නය 2: දුර-කාල ප්රස්තාරයක සරල රේඛාව තත්පර 10කදී මීටර 40ක් ඉහළට ගොස් ඇත්නම්, වේගය කීයද?
ප්රශ්නය 3: දුර-කාල ප්රස්තාරයක රේඛාව තිරස් (Y අගය වෙනස් නොවේ) නම්, ඉන් අදහස් වන්නේ කුමක්ද?
විවිධ අවස්ථා නිරූපණය ☆
ප්රස්තාරයේ රේඛාව ඉහළට යයි නම් එය ඉදිරියට ගමන් කිරීමකි. රේඛාව තිරස් නම් එය නැවතී සිටීමකි. රේඛාව පහළට යයි නම් එය ආරම්භක ස්ථානයට ආපසු පැමිණීමකි.
ඉහළට රේඛාව = ඉදිරියට යෑම
තිරස් රේඛාව = නිශ්චලව සිටීම
පහළට රේඛාව = ආපසු පැමිණීම
ප්රශ්නය 4: ප්රස්තාරයේ රේඛාව පහළට ගමන් කිරීමෙන් පෙන්වන්නේ කුමක්ද?
ප්රශ්නය 5: මිනිත්තුවකදී $60 \, m$ ක් ගොස්, විනාඩි 2ක් නැවතී සිටින විට, ප්රස්තාරයේ හැඩය කෙසේ වෙයිද?
පාඩම 04: දුර කාල ප්රස්තාර
පාඩම් සාරාංශය
- දුර-කාල ප්රස්තාරයක අනුක්රමණය මගින් වස්තුවේ වේගය ලබා දෙයි.
- තිරස් රේඛාවකින් වස්තුව නිශ්චලව ඇති බව පෙන්වයි.
- පහළට යන රේඛාවකින් ආරම්භක ස්ථානයට ආපසු පැමිණීම පෙන්වයි.