මූලික නීති හතර ☆
සාමාන්ය ගණිතයේදී $1 + 1$ යනු $2$ වේ. නමුත් ද්විමය ගණිතයේදී පාවිච්චි කළ හැක්කේ $0$ සහ $1$ යන අංක දෙක පමණි! එබැවින් ද්විමය එකතු කිරීමේදී අපට දැනගැනීමට මූලික නීති 4ක් ඇත:
- ✅ $0 + 0 = 0_2$
- ✅ $0 + 1 = 1_2$
- ✅ $1 + 0 = 1_2$
- 🔥 $1 + 1 = 10_2$ (එකයි බිංදුව මිසක් දහය නොවේ)
ඒ ඇයි?
කලින් පාඩමේදී අපි ඉගෙනගත්තා දශම $2$ හි ද්විමය අගය " $10_2$ " බව. එබැවින් $1 + 1$ වල සාමාන්ය උත්තරය $2$ වුණාට, ද්විමය වලින් ලියද්දි අපි එය $10_2$ ලෙස ලියනවා.
ප්රශ්නය 1: ද්විමය ගණිතයේදී $1 + 1$ හි පිළිතුර වන්නේ කුමක්ද?
ප්රශ්නය 2: $11_2$ සහ $10_2$ එකතු කළ විට අගටම එන ඉලක්කම (ඒකස්ථානය) කුමක්ද?
ඉදිරියට ගෙන යාම (Carry Over) ☆
සාමාන්ය ගණිතයේ අපි "ඉතිරිය" ඊළඟ පේළියට ගෙන යන්නා සේම මෙහිදීද $1+1 = 10$ වන විට අපි $0$ පහළින් ලියා $1$ (Carry Over) ඉතිරියක් ලෙස ඉදිරියට ගෙන යමු.
උදාහරණය 1:
$\phantom{+} 101_2$
$\underline{+ 011_2}$
දකුණු කෙළවර: $1+1 = 10$. ($0$ ලියා $1$ක් ඉතිරියි)
මැද තීරුව: $0+1$ සහ අර ඉතිරි අගය ($1$) $\times 1+1 = 10$. ($0$ ලියා $1$ක් ඉතිරියි)
වම් තීරුව: $1+0$ සහ ඉතිරි අගය ($1$) $\times 1+1 = 10$. අපට කෙළින්ම $10$ ලිවිය හැක.
අවසන් පිළිතුර: $1000_2$
ප්රශ්නය 3: $10_2 + 10_2$ හි එකතුව කීයද?
1 තුනක් එකතු වීම ($1+1+1$) ☆
එකතු කිරීමේදී සමහර විට එකට $1$ ඒවා තුනක් එකතු වීමට ඉඩ ඇත (උදාහරණයක් ලෙස අංක දෙකේම 1 ඒවා තිබී, Carry Over එකත් 1 වූ විට).
යම් විටෙක $1 + 1 + 1$ අපට හමුවුවහොත්, එහි සාමාන්ය උත්තරය $3$ වේ. $3$ හි ද්විමය අගය " $11_2$ " (එක එක) වේ. එබැවින් එහෙම අවස්ථාවකදී අපි පහළින් $1$ක් ලියා තවත් $1$ක් ඉදිරියට (Carry Over) ගෙන යමු.
උදාහරණය 2:
$\phantom{+} 11_2$
$\underline{+ 11_2}$
දකුණු කෙළවර: $1+1=10$. ($0$ ලියා $1$ක් ඉදිරියට)
වම් තීරුව: $1+1$ සහ ඉතිරි වූ $1$ $\times 1+1+1$
එය $11$ බැවින් කෙලින්ම පහළින් $11$ ලියමු.
පිළිතුර: $110_2$
ප්රශ්නය 4: ද්විමයේ ඉලක්කම් තුනක් එකතු වූ විට එනම් $1+1+1$ හි පිළිතුර ලෙස අප ලියන්නේ කුමක්ද?
ප්රශ්නය 5: සුළු කරන්න: $1011_2 + 110_2$
පාඩම 04: ද්විමය සංඛ්යා එකතු කිරීම
$101_2 + 011_2$
පාඩම් සාරාංශය
- ද්විමය එකතු කිරීමේ විශේෂම නීතිය: $1 + 1 = 10_2$. එබැවින් $0$ ලියා $1$ක් ඉදිරියට (Carry) ගෙන යා යුතුය.
- යම් තැනක $1$ ඒවා 3ක් එකතු වුණොත් ($1+1+1$), එය $11_2$ වේ. එහිදී $1$ ලියා $1$ක් ඉදිරියට ගෙනයන්න.
- ඒකස්ථානයෙන් (දකුණේම අගෙන්) පටන්ගෙන පියවරෙන් පියවර වමට එකතු කරගෙන යාම වඩාත් නිරවද්ය වේ.