සමාන හරයන් සහිත භාග ☆
භාග දෙකක හෝ කිහිපයක හරයන් සමාන විට, ඒවායේ ලවයන් පමණක් එකතු කිරීම හෝ අඩු කිරීම සිදු කර එම පොදු හරයම පිළිතුරට තබන්න.
නිදසුන 1: $\frac{1}{5} + \frac{2}{5}$ සුළු කරන්න.
\ $\frac{1 + 2}{5} = \frac{3}{5}$
\ $\frac{1 + 2}{5} = \frac{3}{5}$
ප්රශ්නය 1: ප්රශ්නය 1: $\frac{4}{7} + \frac{2}{7}$ හි අගය කුමක්ද?
ප්රශ්නය 2: ප්රශ්නය 2: $\frac{9}{10} - \frac{3}{10}$ හි අගය සරලම ආකාරයෙන් දක්වන්න.
අසමාන හරයන් සහිත භාග ☆
හරයන් අසමාන විට, හරයන්ගේ කුඩාම පොදු ගුණාකාරය (පොදු හරය) සොයා ගෙන භාග සියල්ල එම පොදු හරය සහිත තුල්ය භාග බවට පත් කර සුළු කළ යුතුය.
නිදසුන 2: $\frac{1}{4} + \frac{2}{3}$ සුළු කරන්න.
\ 4 සහ 3 හි කු.පො.ගු. = $12$
\ $\frac{1 \times 3}{4 \times 3} + \frac{2 \times 4}{3 \times 4} = \frac{3}{12} + \frac{8}{12} = \frac{11}{12}$
\ 4 සහ 3 හි කු.පො.ගු. = $12$
\ $\frac{1 \times 3}{4 \times 3} + \frac{2 \times 4}{3 \times 4} = \frac{3}{12} + \frac{8}{12} = \frac{11}{12}$
ප්රශ්නය 3: ප්රශ්නය 3: $\frac{1}{2} + \frac{1}{6}$ හි අගය කුමක්ද?
ප්රශ්නය 4: ප්රශ්නය 4: $1\frac{1}{2} - \frac{1}{4}$ හි අගය කුමක්ද?
සරලම ආකාරයට පත් කිරීම ☆
ලාභය හෝ අලාභය සෙවූ පසු මෙන්ම භාග සුළු කළ පසු, අවසාන පිළිතුර ලවයට සහ හරයට පොදු සාධක නොමැති සරලම ආකාරයට (Simplest form) පත් කිරීම අවශ්ය වේ.
\ $\frac{8}{12}$ පිළිතුර ලැබුණේ නම්, 8 සහ 12 යන දෙකම 4න් බෙදිය හැකි බැවින්:
\ $\frac{8 \times 4}{12 \times 4} = \frac{2}{3}$ ලෙස ලිවිය යුතුය.
\ $\frac{8 \times 4}{12 \times 4} = \frac{2}{3}$ ලෙස ලිවිය යුතුය.
ප්රශ්නය 5: ප්රශ්නය 5: $\frac{12}{18}$ ට සමාන සරලම භාගය කුමක්ද?
පාඩම 02: අසමාන හරයන් සහිත භාග එකතු කිරීම
$\frac{1}{4} + \frac{2}{3}$
4 සහ 3 හි කුඩාම පොදු ගුණාකාරය (පොදු හරය) = 12
$\frac{1 \times 3}{4 \times 3} + \frac{2 \times 4}{3 \times 4}$
$\frac{3}{12} + \frac{8}{12}$
$= \frac{11}{12}$
පාඩම් සාරාංශය
- හරය සමාන විට ලවයන් පමණක් එකතු කරන්න හෝ අඩු කරන්න.
- හරය අසමාන විට කු.පො.ගු. ආධාරයෙන් පොදු හරයක් සාදා ගන්න.
- සෑම විටම පිළිතුර සරලම ආකාරයෙන් දැක්වීමට මතක තබා ගන්න.