ලවයේ සහ හරයේ වීජීය පද ☆
සමහර වීජීය භාගවල ලවයේ සහ හරයේ යන දෙකෙහිම වීජීය පද හෝ ප්රකාශන පිහිටිය හැක. මෙහිදීද හර සමාන නම් කලින් ඉගෙනගත් මූලධර්මයම ක්රියාත්මක වේ.
ප්රශ්නය 1: $\frac{5x}{2x+1} + \frac{3x}{2x+1}$ සුළු කිරීමේදී පළමු පියවර කුමක්ද?
ප්රකාශන එකතු කිරීම හා සුළු කිරීම ☆
ලවයන් එකතු කිරීමෙන් පසු ලැබෙන පිළිතුරේ හරය සහ ලවය සමාන වේ නම්, එය 1 ලෙස සුළු වේ.
උදාහරණ 1:
$\frac{5x}{2x+1} + \frac{3x}{2x+1} = \frac{5x+3x}{2x+1} = \frac{8x}{2x+1}$
උදාහරණ 2:
$\frac{2x-1}{5x+1} + \frac{3x+2}{5x+1} = \frac{2x-1+3x+2}{5x+1} = \frac{5x+1}{5x+1} = 1$
ප්රශ්නය 2: $\frac{k}{3k-1} + \frac{2k-1}{3k-1}$ සුළු කරන්න.
ප්රශ්නය 3: $\frac{4m}{m+n} + \frac{4n}{m+n}$ සුළු කළ විට ලැබෙන්නේ කුමක්ද?
අඩු කිරීම සහ සලකුණු මාරුවීම ☆
ලවයේ වීජීය ප්රකාශනයක් ඇති විට එය අඩු කරන්නේ නම්, වරහන් දැමීම අතිශය වැදගත්ය. මන්ද, සෘණ ලකුණ මුළු ප්රකාශනයටම බලපාන බැවිනි.
උදාහරණ:
$\frac{9m-1}{5m-1} - \frac{2m+1}{5m-1}$ (පොදු හරය $5m-1$)
$\frac{9m-1 - (2m+1)}{5m-1} = \frac{9m-1 - 2m - 1}{5m-1} = \frac{7m-2}{5m-1}$
ප්රශ්නය 4: $\frac{5a}{2a-1} - \frac{3a+1}{2a-1}$ සුළු කිරීමේදී ලවය කුමක් වේද?
ප්රශ්නය 5: ඉහත ගැටලුවේ ($\frac{5a}{2a-1} - \frac{3a+1}{2a-1}$) අවසාන පිළිතුර කුමක්ද?
පාඩම 04: හරයේ හා ලවයේ වීජීය ප්රකාශන
පාඩම් සාරාංශය
- ලවයේ සහ හරයේ වීජීය ප්රකාශන තිබුණද, හරය සමාන නම් පොදු හරය යටින් තබා ලවයන් සුළු කළ හැක.
- අවසාන පිළිතුරේ ලවයේ සාධක වෙන් කළ හැකි නම් (උදා: $4m+4n = 4(m+n)$), එසේ වෙන් කර හරය සමඟ කපා සරල කරන්න.
- ලවය සහ හරය සමාන ප්රකාශනයක් බවට පත්වූ විට එහි අගය 1 වේ.