මධ්යස්ථය යනු කුමක්ද? ☆
දත්ත සමූහයක මධ්යස්ථය යන්නෙන් අදහස් වන්නේ, දත්ත ආරෝහණ (කුඩා අගයේ සිට විශාල අගයට) හෝ අවරෝහණ පිළිවෙළට සකස් කළ විට හරි මැදට යෙදෙන අගයයි.
ප්රශ්නය 1: දත්ත සමූහයක මධ්යස්ථය සෙවීමට පෙර අනිවාර්යයෙන්ම කළ යුත්තේ කුමක්ද?
මධ්යස්ථය පිහිටන ස්ථානය සෙවීම ☆
දත්ත සංඛ්යාව (n) ඔත්තේ සංඛ්යාවක් වන විට, මධ්යස්ථය පිහිටන ස්ථානය $\frac{n+1}{2}$ මගින් ලබා ගත හැක.
දත්ත සංඛ්යාව ඉරට්ටේ සංඛ්යාවක් වන විට, හරි මැද පිහිටන අගයන් දෙකක් ඇත. ඒවායේ ස්ථාන $\frac{n}{2}$ සහ $\frac{n}{2}+1$ වේ. එවිට මධ්යස්ථය වන්නේ එම අගයන් දෙකෙහි සාමාන්යයයි.
උදාහරණය: දත්ත 21ක් ඇති විට මධ්යස්ථ ස්ථානය = $\frac{21+1}{2} = 11$. එනම් 11 වන අගයයි.
දත්ත 36ක් ඇති විට මැද ස්ථාන = $\frac{36}{2}$ සහ $\frac{36}{2}+1$. එනම් 18 වන සහ 19 වන අගයන් දෙකෙහි සාමාන්යයයි.
ප්රශ්නය 2: දත්ත 15ක් ඇති සමූහයක මධ්යස්ථය පිහිටන්නේ කීවෙනි ස්ථානයේ ද?
ප්රශ්නය 3: දත්ත 10ක් ඇති සමූහයක මධ්යස්ථය සෙවීමට සැලකිය යුතු ස්ථාන දෙක කුමක්ද?
සංඛ්යාත තීරයේ එකතුව ඇසුරෙන් මධ්යස්ථය සෙවීම ☆
සංඛ්යාත වගුවක දත්ත විශාල ප්රමාණයක් ඇති විට, සංඛ්යාත තීරයේ අගයන් පේළියෙන් පේළියට එකතු කරගෙන යාමෙන් (සමුච්චිත සංඛ්යාතය) මධ්යස්ථය පිහිටන ස්ථානයට අදාළ දත්තය කුමක්දැයි පහසුවෙන් සොයාගත හැක.
ප්රශ්නය 4: වගුවක දත්ත 21ක් ඇත. මධ්යස්ථය ඇත්තේ 11 වන ස්ථානයේය. සංඛ්යාත තීරය ඉහළ සිට පහළට එකතු කරගෙන යන විට එකතුව පිළිවෙළින් 1, 4, 6, 11 ලෙස ලැබේ නම්, 11 වන ස්ථානයේ ඇති දත්තය කුමක්ද?
ප්රශ්නය 5: දත්ත 20ක මධ්යස්ථය සෙවීමේදී, 10 වන අගය 40 ද, 11 වන අගය 42 ද වේ. දත්ත සමූහයේ මධ්යස්ථය කීයද?
පාඩම 02: සමූහිත සංඛ්යාත ව්යාප්ති
පාඩම් සාරාංශය
- මධ්යස්ථය යනු දත්ත පිළිවෙළට සැකසූ විට හරි මැදට යෙදෙන අගයයි.
- ඔත්තේ දත්ත සංඛ්යාවක් ඇති විට මැද ස්ථානය $\frac{n+1}{2}$ වේ.
- වගුවක මධ්යස්ථය සොයා ගැනීමට, සංඛ්යාත තීරය එකතු කරගෙන යාම පහසු ක්රමයකි.