ප්රතිලෝම සමානුපාතයක් යනු කුමක්ද? ☆
ප්රතිලෝම සමානුපාතයක දී සිදු වන්නේ, රාශි දෙකක් අතරින් එක් රාශියක් යම් අනුපාතයකට වැඩි වන විට අනෙක් රාශිය එම අනුපාතයටම අඩු වීම හෝ, එක් රාශියක් යම් අනුපාතයකට අඩු වන විට අනෙක් රාශිය එම අනුපාතයටම වැඩි වීමයි.
ප්රශ්නය 1: නියත දුරක් ගමන් කිරීමේදී වාහනයක වේගය සහ ඊට ගත වන කාලය අතර ඇති සම්බන්ධතාව කුමක්ද?
රාශීන් දෙකක ගුණිතය ☆
ප්රතිලෝම සමානුපාතයකදී අදාළ රාශීන් දෙකෙහි ගුණිතය සෑම විටම නියත අගයක් ගනී. උදාහරණයක් ලෙස, නේවාසිකයන් 12කට දින 4කට සෑහෙන ආහාර, නේවාසිකයන් 6කට දින 8කට සෑහේ. මෙහිදී නේවාසිකයන් ගණන සහ දින ගණනේ ගුණිතය $12 \times 4 = 48$ සහ $6 \times 8 = 48$ ලෙස නියත වේ.
ප්රශ්නය 2: මිනිසුන් 8 දෙනෙකුට යම් කාර්යයක් කිරීමට දින 9 ක් ගත වේ. මෙම රාශි දෙකෙහි ගුණිතය නියතයකි. එම නියත අගය කුමක්ද?
ප්රශ්නය 3: වර්ගඵලය නියත වූ සෘජුකෝණාස්රයක දිග සහ පළල අතර සම්බන්ධය කුමක්ද?
අවස්ථා හඳුනාගැනීම ☆
ගැටලුවක් විසඳීමට පෙර එය කුමන ආකාරයේ සමානුපාතයක්දැයි හඳුනාගැනීම වැදගත්ය. එකම කාර්යයක් නිම කිරීමට යොදවන මිනිසුන් ගණන හා ඔවුන්ට ගත වන කාලය ප්රතිලෝම සමානුපාතයකට කදිම උදාහරණයකි.
ප්රශ්නය 4: සීනි මිල දී ගැනීමට වෙළෙඳ සැලකට යන්නෙක්, මිල දී ගන්නා සීනි ප්රමාණය සහ ඒ සඳහා වියදම් වන මුදල අතර සම්බන්ධය කුමක්ද?
ප්රශ්නය 5: කඳවුරක සිටින භටයින් ගණන සහ ඔවුන් සඳහා ගබඩා කර ඇති ආහාර ප්රමාණය සෑහෙන දින ගණන අතර සම්බන්ධය කුමක්ද?
පාඩම 01: ප්රතිලෝම සමානුපාත හැඳින්වීම
පාඩම් සාරාංශය
- ප්රතිලෝම සමානුපාතයකදී එක් රාශියක් යම් අනුපාතයකින් වැඩි වන විට අනෙක් රාශිය එම අනුපාතයෙන්ම අඩු වේ.
- රාශීන් දෙක ප්රතිලෝමව සමානුපාතික නම්, ඒවායේ ගුණිතය නියත අගයක් ගනී.
- වේගය හා කාලය, මිනිසුන් ගණන හා දින ගණන ප්රතිලෝම සමානුපාත සඳහා ප්රායෝගික උදාහරණ වේ.