බල සහිත පදවල කුඩාම පොදු ගුණාකාරය ☆
හරයේ $x^2, y^3$ වැනි බල සහිත වීජීය පද ඇති විට, කුඩාම පොදු ගුණාකාරය (කු.පො.ගු.) සෙවීම සඳහා, පවතින එක් එක් විචල්යයේ වැඩිම බලය තෝරා ගත යුතුය.
උදාහරණය: $m$ හා $m^2$ යන පද දෙක සලකන්න. මෙහි $m$ හි වැඩිම බලය $m^2$ වන බැවින්, කු.පො.ගු. ද $m^2$ වේ.
ප්රශ්නය 1: $x^2$ හා $x^3$ හි කු.පො.ගු. කුමක්ද?
විචල්ය කිහිපයක් සහිත පදවල කු.පො.ගු. ☆
එකකට වඩා වැඩි විචල්ය සංඛ්යාවක් සහ සංඛ්යාත්මක සංගුණක හරයේ ඇති විට, සංඛ්යාවල කු.පො.ගු. සහ එක් එක් විචල්යයේ වැඩිම බලයන්හි ගුණිතය ලබා ගත යුතුය.
උදාහරණය: $3x$ හා $4y^2$ හි කු.පො.ගු. සෙවීම.
සංඛ්යාවල කු.පො.ගු: $3$ හා $4$ සඳහා $12$ වේ.
විචල්යයන්: $x$ හා $y^2$
එමනිසා සමස්ත කු.පො.ගු. $12xy^2$ වේ.
ප්රශ්නය 2: $4a$ හා $3b^2$ හි කුඩාම පොදු ගුණාකාරය කුමක්ද?
ප්රශ්නය 3: $\frac{3}{5m} + \frac{5}{4m^2}$ යන භාග සුළු කිරීමට භාවිතා කළ යුතු කු.පො.ගු. අගය කුමක්ද?
බල සහිත පද සුළු කිරීමේ ගැටලු ☆
බල සහිත පද ඇති භාග සුළු කිරීමේදී ද තුල්ය භාග ලිවීම අත්යවශ්ය වේ. හරය කු.පො.ගු. අගයට සමාන කිරීමට ලවය හා හරය සුදුසු වීජීය පදයකින් ගුණ කළ යුතුය.
උදාහරණය: $\frac{2}{3x} + \frac{5}{4y^2}$
කු.පො.ගු. $12xy^2$ වේ.
$\frac{2 \times 4y^2}{3x \times 4y^2} + \frac{5 \times 3x}{4y^2 \times 3x} = \frac{8y^2 + 15x}{12xy^2}$
ප්රශ්නය 4: $\frac{1}{4a^2} + \frac{3}{5a}$ හි කු.පො.ගු. $20a^2$ වේ. මෙහි $\frac{3}{5a}$ ට අදාළ තුල්ය භාගයේ ලවය කුමක්ද?
ප්රශ්නය 5: $\frac{3n}{m^2} - \frac{4}{5m}$ සුළු කළ විට ලැබෙන අවසන් පිළිතුර කුමක්ද?
පාඩම 02: හරයේ බල සහිත වීජීය පද
පාඩම් සාරාංශය
- බල සහිත වීජීය පද ඇති විට, කුඩාම පොදු ගුණාකාරය සඳහා එක් එක් විචල්යයේ වැඩිම බලය තෝරා ගත යුතුය.
- විචල්ය කිහිපයක් සහ සංඛ්යා එකට ඇති විට, සංඛ්යාවල කු.පො.ගු. සහ විචල්යයන්ගේ වැඩිම බලයන්හි ගුණිතය ලබා ගනී.
- තුල්ය භාග ලිවීමේදී, හරය කු.පො.ගු. අගයට සමාන කිරීමට ලවය සහ හරය ගුණ කළ යුතු නිවැරදි අගය හෝ වීජීය පදය හඳුනා ගැනීම අත්යවශ්ය වේ.