සමචතුරස්රාකාර සෘජු පිරමීඩය ☆
පතුල සමචතුරස්රයක් වන හා සිරස් උස පතුලේ කේන්ද්රයට පතිත වන පිරමීඩය සමචතුරස්රාකාර සෘජු පිරමීඩය ලෙස හැඳින්වේ. මෙහි පතුලේ පැත්තක දිග $a$ ද, ලම්බ උස $h$ ද වේ.
පරිමාව (V) සෙවීමේ සූත්රය:
$V = \frac{1}{3}a^2h$
ප්රශ්නය 1: පතුලේ පැත්තක දිග 6 cm හා උස 10 cm වන සමචතුරස්රාකාර පිරමීඩයක පරිමාව කීයද?
පරිමාව ගණනය කිරීම ☆
පතුලේ වර්ගඵලය කෙලින්ම දී ඇති විට, පරිමාව සෙවීමට $\frac{1}{3} \times$ පතුලේ වර්ගඵලය $\times$ උස යන සූත්රය ද ගත හැක.
උදාහරණය:
පතුලේ වර්ගඵලය $36 cm^2$ හා උස $10 cm$ නම්,
$V = \frac{1}{3} \times 36 \times 10 = 120 cm^3$
ප්රශ්නය 2: පතුලේ වර්ගඵලය 48 cm² හා උස 5 cm වූ පිරමීඩයක පරිමාව කුමක්ද?
ප්රශ්නය 3: පතුලේ පැත්තක දිග 15 cm හා උස 10 cm වන පිරමීඩයක පරිමාව කීයද?
පරිමාව දී ඇති විට උස හෝ පතුලේ දිග සෙවීම ☆
පරිමාව දී ඇති විට, සූත්රයේ අගයන් ආදේශ කර නොදන්නා පදය (උස හෝ පතුලේ පැත්තක දිග) උක්ත කිරීමෙන් පිළිතුර ලබාගත හැක.
උදාහරණය:
පරිමාව $400 cm^3$ හා උස $12 cm$ නම්,
$\frac{1}{3} \times a^2 \times 12 = 400$
$4a^2 = 400 \implies a^2 = 100 \implies a = 10 cm$
ප්රශ්නය 4: සමචතුරස්රාකාර පිරමීඩයක පරිමාව 216 cm³ හා උස 8 cm වේ. පතුලේ වර්ගඵලය කීයද?
ප්රශ්නය 5: පරිමාව 60 cm³ හා පතුලේ පැත්තක දිග 6 cm වූ පිරමීඩයක උස කුමක්ද?
පාඩම 01: සෘජු පිරමීඩයක පරිමාව
පාඩම් සාරාංශය
- සමචතුරස්රාකාර ඍජු පිරමීඩයක පරිමාව $V = \frac{1}{3}a^2h$ මගින් ලැබේ.
- පරිමාව දී ඇති විට නොදන්නා අගයන් සෙවීමට සමීකරණ විසඳීමේ ක්රම භාවිත කළ යුතුය.