න්යාස හැඳින්වීම ☆
තොරතුරු හෝ දත්ත පේළි (Rows) සහ තීරු (Columns) ආකාරයෙන් සෘජුකෝණාස්රාකාරව සකස් කර වරහන් ඇතුළත දැක්වීම න්යාසයක් ලෙස හැඳින්වේ. න්යාස පිළිබඳ අදහස 1854 දී බ්රිතාන්ය ගණිතඥයෙකු වූ ආතර් කේලි විසින් හඳුන්වා දෙන ලදි. න්යාසයක් නම් කිරීම සඳහා ඉංග්රීසි ලොකු අකුරු (Capital letters) භාවිතා කරනු ලැබේ.
ප්රශ්නය 1: න්යාස පිළිබඳ සංකල්පය මුලින්ම ලොවට හඳුන්වා දුන් ගණිතඥයා කවුද?
න්යාසයක අවයව ☆
න්යාසයක අඩංගු වන සංඛ්යා හෝ වීජීය ප්රකාශන න්යාසයේ අවයව (Elements) ලෙස හැඳින්වේ. වීජීය සංකේත අවයව ලෙස යොදන විට ඒවා ඉංග්රීසි කුඩා අකුරෙන් (Simple letters) ලියනු ලබයි.
උදාහරණ 1:
$A = (\begin{matrix} 5 & 4 \\\\ 2 & 1 \end{matrix})$ හි අවයව වන්නේ 5, 4, 2, 1 වේ.
උදාහරණ 2:
කාටිසීය තලයක $P(0, 5)$ සහ $Q(4, 3)$ ලක්ෂ්ය දෙක න්යාසයකින් දැක්වූ විට:
$M = (\begin{matrix} 0 & 4 \\\\ 5 & 3 \end{matrix})$ ලෙස ලිවිය හැක.
ප්රශ්නය 2: $B = (\begin{matrix} 3 & -1 \\\\ 0 & 5 \end{matrix})$ න්යාසයේ පළමු පේළියේ සහ දෙවන තීරයේ ඇති අවයවය කුමක්ද?
ප්රශ්නය 3: ලක්ෂ්ය දෙකක ඛණ්ඩාංක $(2, 7)$ සහ $(6, 1)$ වේ. මෙය පේළි මගින් $x$ සහ $y$ ඛණ්ඩාංක නිරූපණය වන පරිදි සැකසූ නිවැරදි න්යාසය කුමක්ද?
න්යාසයක ගණය ☆
න්යාසයක ඇති පේළි ගණන සහ තීර ගණන ඇසුරෙන් එහි ගණය (Order) අර්ථ දැක්වේ. පේළි ගණන $m$ ද තීර ගණන $n$ ද නම්, න්යාසයේ ගණය $m \times n$ (එනම් m හි n න්යාසයක්) ලෙස දක්වයි.
උදාහරණ 1:
$A = (\begin{matrix} 3 & 1 & 4 \\\\ 2 & 2 & 0 \end{matrix})$ න්යාසයේ පේළි 2 ක් සහ තීරු 3 ක් ඇත. එබැවින් එහි ගණය $2 \times 3$ වේ.
උදාහරණ 2:
$B = (\begin{matrix} 5 \\\\ 2 \\\\ 1 \end{matrix})$ න්යාසයේ පේළි 3 ක් සහ තීරු 1 ක් ඇත. එබැවින් එහි ගණය $3 \times 1$ වේ.
ප්රශ්නය 4: $C = (\begin{matrix} 1 & 4 & 5 \\\\ 2 & 6 & 1 \\\\ 5 & 2 & 2 \end{matrix})$ න්යාසයේ ගණය කුමක්ද?
ප්රශ්නය 5: පේළි 1 ක් සහ තීරු 4 ක් ඇති න්යාසයක නිවැරදි ගණය කුමක්ද?
පාඩම 01: න්යාස හැඳින්වීම සහ ගණය
පාඩම් සාරාංශය
- න්යාසයක් යනු දත්ත පේළි සහ තීරු ආකාරයෙන් සෘජුකෝණාස්රාකාරව පෙළගැස්වීමකි.
- න්යාසයක අඩංගු දත්ත එහි අවයව ලෙස හඳුන්වයි.
- න්යාසයක ගණය පේළි ගණන $\times$ තීර ගණන ($m \times n$) ලෙස ලියා දක්වයි.